رعایت تکیههای صوتی صحیح کلمات؛ آیتمی که داور لحن به آن توجه میکند
«چهارمین آیتمی که داور لحن در مسابقات به آن توجه میکند، «رعایت تکیههای صوتی صحیح کلمات» است. «تکیههای صوتی کلمه» در زبانهای مختلف، با عناوین و اصطلاحات متفاوتی بیان میشود. چنانکه در زبان فرانسوی از آن به عنوان «آکسان» یاد میشود و یا در زبان انگلیسی به آن «استرس» میگویند و در زبان عربی از لحاظ افرادی که آواشناسی کلمات را دنبال میکنند، به «نبر» کلمه مشهور است و معادل فارسی آن نیز «تکیه صوتی کلمه» است. بنابراین همانجایی که تکیهگاه کلام است، جاییست که تکیه صوتی کلمه میافتد و «استرس» و یا «نبر» کلمه نیز در آنجا است.
تکیههای کلمات در محاورات نیز است اما در خواندن قرآن و اساساً زبان عربی و فرانسه، قواعدی برای تکیههای صوتی حکم فرماست که در سایر زبانها به ویژه زبان فارسی این موضوع به صورت سماعی اتفاق میافتد. تکیههای صوتی دو وجه دارد؛ یک وجه آوایی و ظاهری و دیگری وجه باطنی و معنایی.
باید گفت رعایت تکیه صوتی گاهی در راستای ظاهر کلام و کمک کردن به فصاحت کلام است و گاهی برای انتقال مفهوم است. در این بخش با ظاهر کلام کار داریم، یعنی داور لحن در این آیتمها ظاهر و ساختار آوایی کلام را مد نظر دارد. در زبان عربی اگر ساختار آوایی و تکیههای کلام را به خوبی رعایت نکنید، آن هنگام است که فصاحت شما در قرائت قرآن کم شده است و نه اینکه لزوما معنا تغییر کند. پس همیشه در رعایت تکیههای صوتی دنبال معنای درست نیستیم البته که گاهی اوقات(این تکیههای صوتی و عدم رعایت آنها) بر روی معنا نیز اثر میگذارد.
توجه به این نکته لازم است که شاید اگر ساده قرآن را بخوانید، کلمات را به درستی میخوانید اما هنگامی که با صوت ولحن و آهنگ میخوانید به دلیل اینکه تنغیم مختصاتی دارد، گاهی این تکیههای صوتی و آکسانها را پس و پیش میکند. قاری مسلط، قاری است که باوجود آمدن آهنگ اما ساختار کلام را بهم نزند و بتواند در استوارترین شکل کلام، آن را درست ادا کند. پس این نکته مهمی است که چهار نمره در سطح شهرستانی و استانی و در سطح سراسری دارای سه نمره است.
البته نوع کسر امتیازها در هر مرحله کمی متفاوت است بطوری که به ازای هر تکیه صوتی نامناسب در بخش شهرستانی، یک دهم نمره، در مرحله استانی دو دهم نمره و در مرحله سراسری سه دهم نمره کسر میشود».
رعایت تکیههای صوتی صحیح کلمات؛ آیتمی که داور لحن به آن توجه میکند
